Ngày 21/8/2025, tại Kuala Lumpur, Malaysia, trong khuôn khổ Diễn đàn Pháp luật ASEAN (ASEAN Law Forum) 2025, các Bộ trưởng pháp luật, Tư pháp của các quốc gia thành viên ASEAN đã thông qua Tuyên bố chung về Phát triển trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải.
Tuyên bố này nhấn mạnh cam kết mạnh mẽ của các quốc gia thành viên trong việc phát triển và tăng cường các khuôn khổ trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải. Mục tiêu chính của nỗ lực này là thúc đẩy hợp tác khu vực, thúc đẩy công lý, phát triển kinh tế bền vững và đảm bảo ổn định trong khu vực.
Luật sư Kiều Anh Vũ – Giám đốc Nguyên Chính & PARTNERS – đã tham dự trực tiếp tại Diễn đàn và Lễ thông qua Tuyên bố chung nêu trên.
Toàn văn Tuyên bố Tiếng Anh và bản dịch tham khảo đính kèm:
Diễn Đàn Pháp Luật ASEAN 2025
Tuyên bố chung
của các Bộ trưởng Pháp luật ASEAN
về Phát triển Trọng tài Thương mại Quốc tế và Hòa giải
Chúng tôi, các Bộ trưởng Pháp luật và Tư pháp, và các Tổng Chưởng lý của các Quốc gia Thành viên Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cụ thể là: Brunei Darussalam, Vương quốc Campuchia, Cộng hòa Indonesia, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Malaysia, Cộng hòa Liên bang Myanmar, Cộng hòa Philippines, Cộng hòa Singapore, Vương quốc Thái Lan, và Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, đã nhóm họp tại Diễn đàn Pháp luật ASEAN 2025 tại Kuala Lumpur, Malaysia vào ngày 21 tháng 8 năm 2025;
TÁI KHẲNG ĐỊNH cam kết tăng cường hợp tác khu vực trong việc thúc đẩy công lý, phát triển kinh tế và đảm bảo tăng trưởng bền vững trong khu vực thông qua phát triển trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải;
CÔNG NHẬN những thách thức xung quanh trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải ngăn cản việc đạt được tiềm năng và hiệu quả cao nhất trong việc duy trì pháp quyền và cung cấp quyền tiếp cận công lý mà sẽ mang lại lợi ích cho bối cảnh thương mại của khu vực;
THỪA NHẬN sự cần thiết nỗ lực hợp tác khu vực để phát triển trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải nhằm mang lại lợi ích kinh tế đáng kể cho các Quốc gia Thành viên ASEAN và để củng cố ảnh hưởng của ASEAN trong bối cảnh trọng tài toàn cầu; và
MONG MUỐN xây dựng một cộng đồng hòa nhập, kiên cường và năng động thông qua khuôn khổ trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải được tăng cường.
DO ĐÓ TUYÊN BỐ:
Phát triển kinh tế Khu vực thông qua sự đồng bộ với các Tiêu chuẩn quốc tế hiện có
- CÔNG NHẬN rằng một khuôn khổ [pháp lý] vững chắc cho trọng tài và hòa giải thương mại quốc tế, phù hợp với các Công ước quốc tế như Công ước về Công nhận và thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài và Công ước về Thỏa thuận Giải quyết tranh chấp quốc tế bằng hòa giải và hài hóa hóa [pháp luật] dựa trên các tiêu chuẩn toàn cầu như Luật Mẫu UNCITRAL về Trọng tài thương mại quốc tế là rất quan trọng cho việc giải quyết công bằng và hiệu quả các tranh chấp thương mại quốc tế, góp phần thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong ASEAN. Trên quan điểm này, chúng tôi cũng công nhận rằng các cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả có thể nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực, thúc đẩy sự chắc chắn về pháp lý và tạo ra một môi trường kinh doanh thân thiện.
- MONG MUỐN tăng cườn trọng tài và hòa giải trong ASEAN thông qua sự hợp tác nâng cao giữa các quốc gia thành viên ASEAN, đồng thời hợp tác với các đối tác quốc tế và khu vực, bao gồm các tổ chức quốc tế, để chia sẻ chuyên môn và kiến thức, cũng như thực hiện các sáng kiến xây dựng năng lực. Những nỗ lực này nhằm ủng hộ việc sử dụng và chuyên môn trong giải quyết tranh chấp quốc tế và hỗ trợ khả năng phục hồi kinh tế của ASEAN.
- NHẬN THỨC về tầm quan trọng của việc xây dựng năng lực trong trọng tài và hòa giải thương mại quốc tế, có thể đạt được bằng cách thúc đẩy các chương trình trao đổi và hợp tác thông qua các hội thảo và đào tạo, chúng tôi hướng tới việc trang bị cho các nhà hoạch định chính sách, những chuyên gia hành nghề luật, các chuyên gia giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) khu vực và quốc tế những kỹ năng và năng lực ADR cần thiết để đáp ứng nhu cầu phát triển của ASEAN.
Tận dụng Đổi mới và Công nghệ 4. THỪA NHẬN tiềm năng chuyển đổi của đổi mới và công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trong việc nâng cao hiệu quả, và khả năng tiếp cận các quy trình ADR. Chúng tôi khuyến khích việc sử dụng các công cụ AI điều khiển để giảm thời gian và chi phí xử lý, tạo điều kiện cho quy trình quyết định dựa trên chứng cứ, tăng cường khả năng tiếp cận ADR [phương thức giải quyết tranh chấp thay thế], và cải thiện việc quản lý vụ việc, đồng thời duy trì tính khách quan, bảo mật, minh bạch, và pháp quyền, cũng như bảo đảm bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư, sự đáng tin cậy, hiệu quả về chi phí, đạo đức và chất lượng của việc giải quyết tranh chấp. 5. KHUYẾN KHÍCH việc khám phá các nền tảng dựa trên AI cung cấp phân tích nâng cao, thông tin chi tiết dựa trên dữ liệu, và hỗ trợ hành chính tự động để tạo điều kiện thuận lợi giải quyết tranh chấp hiệu quả. Chúng tôi mong muốn xác định và chia sẻ các thực tiễn tốt nhất và thúc đẩy việc sử dụng AI có trách nhiệm với sự giám sát thích hợp của con người để đảm bảo tiến bộ công nghệ củng cố niềm tin công chúng, duy trì sự chắc chắn về pháp lý, và nâng cao khuôn khổ ADR tổng thể.
Nâng cao khả năng tiếp cận công lý 6. TÁI KHẲNG ĐỊNH tầm quan trọng của việc đảm bảo khả năng tiếp cận công lý cho tất cả mọi người, bao gồm đảm bảo tính hòa nhập, khả năng tiếp cận và sự hiệu quả, bằng cách hỗ trợ phát triển các hệ thống hòa giải và trọng tài thương mại quốc tế mà sẽ tăng cường niềm tin của công chúng vào các cơ chế này.
Chúng tôi khẳng định cam kết và sự cống hiến chung của chúng tôi trong việc xây dựng một cộng đồng hòa nhập, kiên cường và năng động, thông qua các khuôn khổ trọng tài thương mại quốc tế và hòa giải được tăng cường, sẽ thúc đẩy công lý, kích thích tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, tạo ra sự thịnh vượng và ổn định hơn cho tất cả người dân của chúng ta.
